Suni tohumlama mı doğal boğa mı tercih ediyorsunuz?

Maliyet hesabı yapayım. Boğa alım: 80.000 TL, yıllık yem: 40.000 TL, bakım-veteriner: 5.000 TL. Boğayı 3 yıl kullansan toplam 215.000 TL. 35 ineğe 3 yılda diyelim 70 tohumlama yapsın. Tohumlama başına maliyet: 3.070 TL. Suni tohumlama: tohumlama başına ortalama 1.000 TL (sperma + veteriner). 70 tohumlama = 70.000 TL. Üç kat ucuz! Ama tutma oranı düşükse 2-3 kez tohumlatınca 2.000-3.000 TL'ye çıkıyor, o zaman boğa ile fark kapanıyor.

Tohumlama uzmanı olarak söyleyeyim: tutma oranı düşükse şunları kontrol et. Birincisi ineğin vücut kondisyon skoru 2.5'un altındaysa kilo alsın önce. İkincisi doğum sonrası en az 60 gün bekle. Üçüncüsü tohumlama sonrası stresten uzak tut. Dördüncüsü sperma kalitesini sor, hangi merkezden geliyor, saklama koşulları uygun mu. Beşincisi rahim enfeksiyonu olabilir, veterinerinize kontrol ettirin.Suni tohumlama doğru yapılırsa tutma oranı %55-65 olmalı. %40 altındaysa mutlaka bir sorun vardır.

İkisini birden kullanan var mı? Ben Amasya'da öyle yapıyorum. Değerli, yüksek verimli ineklerime suni tohumlama yaptırıyorum, seçkin boğa sperması kullanıyorum. Diğer inekleri doğal boğaya bırakıyorum. Bu şekilde hem genetik ilerleme sağlıyorum hem de boş inek kalmıyor. Boğayı 2 yılda bir değiştiriyorum, akrabalık sorunu olmasın diye.

Ben Yozgat'ta 20 başla hayvancılık yapıyorum ve boğa kullanıyorum. Sebebi şu: bizim köyde suni tohumlamacı yok, en yakını 40 km uzakta. İneği kızgınlığını görüp tohumlamacıyı çağırıncaya kadar bazen 6 saat geçiyor, o yüzden tutmuyor. Boğa ise sürekli sürüde, kızgınlığı kaçırmıyor. Benim tutma oranım boğa ile %80 civarında.Ama haklısın, boğa tehlikeli. Geçen yıl komşunun boğası çobanı yaraladı. Boğa beslemek de pahalı, günde 10-12 kg yoğun yem yiyor, yılda 35.000-40.000 TL yem masrafı çıkıyor.

Sivas'tan selamlar, ben Tokat'ta 50 başlık işletme sahibiyim. Kesinlikle suni tohumlama diyorum. Tutma oranı düşükse sorun tohumlamada değil, inek yönetimindedir. Kızgınlık tespitini doğru yapıyor musun? Sabah kızgınlık gösteren ineği akşam tohumlatman lazım, zamanlama çok kritik. Ben pedometre ve kızgınlık tespit bantları kullanıyorum, tutma oranım %65'in üstünde.Suni tohumlamanın en büyük avantajı genetik ilerleme. Dünya şampiyonu boğaların spermasını kullanabiliyorsun, 200-300 TL'ye. Doğal boğa ile sadece bir boğanın genetiğini kullanıyorsun. Ayrıca hastalık bulaşma riski yok.